ሕማማት ኤርሊቺዮሲስ ከልቢ እንታይ እዩ?

Canine Ehrlichiosis ብሰንኪ እቲ ናይ ከብቲ ቲክ ንE. canis ዝለኽፍ ዝመጽእ ናይ ከልቢ ሴፕቲክ ረኽሲ እዩ። መለለዪ ቁስሊ ክብደት ሰብነት ምጉዳል፣ ምእታው ዋህዮታት ፕላዝማ መብዛሕትኦም ኣካላት፣ ዘይ-ሕዳስ ዋሕዲ ደምን ካልኦት ቁስልታትን ይርከብዎም። ሓያል ናይ ምትሕልላፍ ሓይሊ ዘለዎም ኮይኖም መብዛሕትኡ ግዜ ብኻልኦት ቫይረሳት ዝተሰነዩ ኮይኖም፡ ዝለዓለ ሞት ዝሓመሙ ኣኽላባት የስዕብ። ቁማል ከተውጽእን ንሕክምና ጸረ-ነፍሳት ክትጥቀምን ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ። ኩለመዳያዊ ሕክምና

ምልክታት ናይ ኢ.ካኒስ?

ናይ ምሕቃቕ ግዜ 8-12 መዓልታት እዩ። ዝሓመሙ ኣኽላባት በብእዋኑ ሰዓል፣ ሸውሃት ምግቢ ምጥፋእ፣ ምፍሳስ ደም ዘለዎ ፈሳሲ ኣፍንጫን ሕበጥ ዓይንን፣ ዋሕዲ ደምን ክብደት ምጉዳልን ኣለዎም። ብኸቢድ ዝሓመሙ ኣኽላባት ተምላስ፣ ሕበጥ ሊምፍ ኖድስ፣ ምፍራስ ልፋጫዊ ኣፍ፣ ኤዴማ ኣካላትን ስክሮተምን፣ ምሕርቃም፣ ምፍሳስ ፕለውራልን ምልክታት ሕማም ከስዐን ኣለዎም። ገለ ሕሙማት ኣኽላባት ኣብ ቅልጽሞምን ቆርበት ሽምጢን ቀይሕ ምቅይያር ስለዘለዎም፡ ተሃዋስነት ይስምዖም። ጀርመናውያን ጓሶት ኣኽላባት መብዛሕትኡ ግዜ ብናይ ምፍጣር ምሕዋስ ዓጽሚ ጸገማትን ናይ ደም ምፍጣር ምዝንባዕን ይሳቐዩ፣ እዚ ድማ ናብ ከቢድ ስርዓታዊ ምፍሳስ ደምን ሞትን ከም ምፍሳስ ደም ኣፍንጫን ደም ምፍሳስ ደምን የስዕብ። መስርሕ ናይቲ ሕማም ብሓፈሻ ብሰለስተ ደረጃታት ይሓልፍ፡ ንሳቶም ድማ acute phase፡ subclinical phaseን chronic phaseን እዮም።

Acute phase: ካብ 2-4 ሰሙን ዝጸንሕ ኮይኑ፡ ብቐንዱ ከም ሰዓል፡ ምንካይ ሸውሃት ምግቢ፡ ድኻም፡ ካብ ኣፍን ኣፍንጫን ዝወጽእ ሙኮፑሩለንት፡ ምትራር ኣካላት፡ ምንቅስቓስ ዘይምድላይ፡ ኤዴማ ኣካላት ወይ ታሕተዋይ ከብዲ፡ ሰዓል ወይ ጸገም ምስትንፋስ ይግለጽ። ናይቲ ከልቢ ሕማም ተጻዋርነት ይንኪ፣ ኣብ መላእ ኣካላት ዝርከብ ሊምፍ ኖድስ፣ ምግፋሕ ሓሞት፣ ትሮምቦሳይቶፔንያ ይንኪ። ብተወሳኺ፡ ጽግዕተኛታት ቁማል መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ልዕሊ ኣኽላባት ኣብ ጽዑቕ ምዕራፍ ክርከቡ ይኽእሉ።

ትሕተ-ክሊኒካዊ ደረጃ፦ ኣብ ጽዑቕ ደረጃ፡ ሞት ሕሙማት ኣኽላባት ይውሕድ፡ መብዛሕትኦም ክሊኒካዊ ምልክታት ናይቶም ዝሓመሙ ኣኽላባት ድማ በብቑሩብ ይጠፍኡን ናብ ትሕተ-ክሊኒካዊ ደረጃ ይቕየሩን፡ ሙቐት ኣካላቶምን ክብደቶምን ድማ ብመሰረቱ ናብ ንቡር ይምለስ። ግን ዘይንቡር ምልክታት ደም፡ ከም ትሮምቦሳይቶፔንያን ሃይፐርግሎቡሊንየምን ዝኣመሰሉ። እቲ ትሕተ-ክሊኒካዊ ደረጃ ካብ 40-120 መዓልታት ክጸንሕ ይኽእል እዩ፣ እቶም ገና ክሓውዩ ዘይከኣሉ ኣኽላባት ድማ ናብ ሕዱር ደረጃ ይሰጋገሩ።

ሕዱር ምዕራፍ፦ ቀንዲ መግለጺታት ሕሙማት ኣኽላባት፡ ጐዳኢ ዋሕዲ ደምን ከቢድ ምጉዳል ክብደትን እዮም። ክሊኒካዊ ምልክታት ርኡይ ምግፋሕ ሓሞት፣ ግሎሜሩሎነፍራይተስ፣ ውድቀት ኩሊት፣ ኢንተርስቲሽያል ኒሞንያ፣ ቅድመ-ዩቬይተስ፣ ሴረቤላር ኣታክስያ፣ ሃይፐርኤስቴዝያ ወይ ሽባነት ይርከብዎም። ነዊሕ-ርእሲ ዘለዎም ዓሌታት መብዛሕትኡ ግዜ ምፍሳስ ደም ኣፍንጫ ኣለዎም። ሄማቱርያ፡ ሜሌናን ኤክይሞሲስ ቆርበትን ሽፋን ልፋጫውን ኣብ ኩሎም ዓሌታት ኣኽላባት ክረኣዩ ይኽእሉ። ስእሊ ደም ኣዝዩ ዘይንቡር እዩ፣ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ዋህዮታት ደም ኣዝዮም ይንኪ፣ ትሮምቦሳይቶፔንያ ድማ ይንኪ። እዚ ሕማም ምስ ባቤስያ፣ ደም ባርቶኔላ ወዘተ ምስ ዝሕወስ መጠን ሞት ልዑል እዩ። ቡችላታት ካብ ዓበይቲ ኣኽላባት ይነውሑ።

ገለ ኣኽላባት ኣብ ቆርበት ክቡብ ወይ ሞላሊት ምጉዳል ጸጉሪ ወይ ጸጉሪ ምብታኽ ቁስሊ ኣለዎም፡ እዚ ድማ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ምስ ዝፍጠር ነንሕድሕዶም ናብ ቁርጽራጽ ክሕወሱ ይኽእሉ፡ ረቂቕ ቅርፊት ወይ ርኡይ ስካብ ኣለዎም። ካልኣዊ ረኽሲ እንተዘይሃልዩ ምሕርቃም የለን። ውሱን ምጉዳል ጸጉሪ ወይ ፓፑልስ ኣሎ፣ ንኣሽቱ ቆርበት ደም ይፈጥሩ። ገለ ምሉእ ኣካላት ሽንቲ ተቖሪጹ፡ እቲ ቆርበት ድማ ከም ዝረገፈ ርዱእ እዩ።

ብተዛማዲ ናይ ፈተነ ዕጥቂ

1. Ehrlichia canis ጸረ-ኣካል E canis Ab መርመራ

2. ኤህርሊቺያ/ኣናፕላዝማ ኮምቦ ቴስት

3. ኤህርሊቺያ/ባቤዝያ/ኣናፕላዝማ ኮምቦ ቴስት

4. ኤህርሊቺያ/ላይም/ኣናፕላዝማ ኮምቦ ቴስት

5. ኤህርሊቺያ/ባቤዝያ/ኣናፕላዝማ/ሄርኣርም ኮምቦ ቴስት

6. ኤህርሊቺያ/ላይም/ኣናፕላዝማ/ሄርኣርም ኮምቦ ቴስት