ኣቪያን ኢንፍሉዌንዛ፡ ፍሉል ፍሉ ተባሂሉ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ብሰንኪ ደርሆ (ደርሆ፡ ቱርኪ፡ ኣንጭዋ ወዘተ) ሓዊሱ፡ ብቐንዱ ንኣዕዋፍ ዝለኽፉ ኣዕዋፍ ዝለኽፉ ቫይረሳት ኢንፍሉዌንዛ ኤ. እቶም ቀንዲ ጠንቅታትን ኣበርክቶ ዝገብሩ ረቛሒታትን፤

1. ቫይራል ጠንቅታት፤

ኢንፍሉዌንዛ ኤ ቫይረሳት (ዓይነት ኦርቶማይክሶቫይረስ)፡

እዞም ቫይረሳት ኣብ ናይ ገጽ ፕሮቲናቶም ተመርኲሶም ይምደቡ: ሄማግሉቲኒን (H)ን ኒውራሚኒዳይዝን (N)።

ከም H5N1ን H7N9ን ዝኣመሰሉ ኣዝዮም ረኽሲ ዘስዕቡ ኣቪያን ኢንፍሉዌንዛ (HPAI) ዝበሃሉ ጽግዕተኛታት ኣብ ደርሆ ከቢድ ሕማምን ልዑል ሞትን የስዕቡ።

ትሑት ረኽሲ ዘስዕብ ኣቪያን ኢንፍሉዌንዛ (LPAI) ጽግዕተኛታት (ንኣብነት፡ H5N2, H9N2) ቅልል ዝበለ ሕማም ከስዕብ ይኽእል እዩ ግን ናብ ኣዝዩ ረኽሲ ዘስዕብ ቅርጺ ክቕየር ይኽእል።

2. ናይ ምትሕልላፍ መስመራት፤

ኣዕዋፍ በረኻ (ተፈጥሮኣዊ ዕቋር ማይ):ስደተኛ ኣዕዋፍ ማይ (ዳክስ፡ ኣዛብእ፡ ስዋንስ) መብዛሕትኡ ግዜ ምልክታት ከየርኣየ ቫይረሳት ኣቪያን ኢንፍሉዌንዛ ሒዞም ናብ ናይ ገዛ ደርሆ ዘስፋሕፍሑ እዮም።

ቀጥታዊ ርክብ፤ዝተለኽፋ ኣዕዋፍ ነቲ ቫይረስ ኣብ ምራቕ፡ ምፍሳስ ኣፍንጫን ሰገራታትን ብምፍሳስ ናብ ጥዑያት ኣዕዋፍ እናዘርግሐት ይኸዳ።

ዘይቀጥታዊ ርክብ፤ዝተበከለ መሳርሒታት፡ መግቢ፡ ማይ፡ ክዳን ወይ ተሽከርከርቲ ነቲ ቫይረስ ከመሓላልፎ ይኽእል።

ኣብ ኣየር ዝመሓላለፍ ትራንስሚሽን:ኣብ ገለ ገለ ኣጋጣሚታት፡ እቲ ቫይረስ ኣብ ቀረባ ርብዒ ዓመት ብዝግበር ነጠብጣብ ስርዓተ ምስትንፋስ ክዝርጋሕ ይኽእል እዩ (ንኣብነት፡ ሕርሻታት ደርሆ)።

3. ንለበዳታት ዝኸውን ሓደጋ ረቛሒታት፤

ልዑል-ጽፍሒ ደርሆ ሕርሻ:ካብ መጠን ንላዕሊ ዝተጨናነቑ ኩነታት ቅልጡፍ ምዝርጋሕ ቫይረስ የቃልል።

ድኹም መለክዒታት ባዮሴኩሪቲ፤ዘይምስምማዕ ዘይምህላው፡ ምቁጽጻር ዘይተገብረሉ ምንቅስቓስ ሰባት/እንስሳታት፡ ከምኡ’ውን ናይ ሓባር መሳርሒታት ንሓደጋ ረኽሲ ይውስኽ።

ህያው ዕዳጋታት ኣዕዋፍ፤ምትሕውዋስ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ኣዕዋፍ ቫይራል ሪኮምቢኔሽንን ዝርግሐን የደንፍዕ።

ቅዲ ክሊማን ስደትን:ወቕታዊ ስደት ኣዕዋፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ደርሆ ሓደስቲ ቫይረስ ዝጥሕል ከተኣታቱ ይኽእል።

4. ምትዕርራይን መረጋገጺን:

ቫይረሳት ኣቪያን ኢንፍሉዌንዛ፡ ናብ ካልእ ጽግዕተኛታት (ጸረ-ጂኒክ ምዝንባል) ምትዕርራይ (ጸረ-ጂኒክ ድሪፍት) ወይ ጂናት ክለዋወጡ ይኽእሉ፡ እዚ ድማ ናብ ዝያዳ መርማሪ ወይ ዝመሓላለፍ ፍልልያት ይመርሕ።

5. ምክልኻልን ምቁጽጻርን፤

ጽኑዕ ባዮሴኩሪቲ(ንኣዕዋፍ በረኻ ምቅላዕ ዝድርት፣ ንመጉልሒ ዲሲንፋክቲንግ ሕርሻታት)።

ክትባት(ኣብ ገለ ሃገራት ዝተጠቕመሉ፡ ግን ከኣ ብኣድማሳዊ መንገዲ ኣይተተግበረን)።

ኲሊንግ ዝተለኽፉ መጓሰ .ተወሳኺ ንኸይዝርጋሕ።

ምክትታል & ብኣግኡ ምፍላጥኣብ ደርሆን ኣዕዋፍ በረኻን ።

ኣቪያን ኢንፍሉዌንዛ ንፍርዲ ጥራይ ዘይኮነስ ንደቂ ሰባት ኣብ ሳሕቲ ዝረአ ኣጋጣሚታት (መዘናግዒ ዙኖቲክ) ሓደጋታት የስዕብ፣ ንጥዕና እንስሳታትን ህዝብን ወሳኒ ዝኾነ ናይ ምቁጽጻር ጻዕርታት ይገብር።

ኣቪያን ኢንፍሉዌንዛ ቫይረስ H5 ሴሮታይፕ ኣንቲጀን መርመራ

ኣቪያን ኢንፍሉዌንዛ ቫይረስ ኣንቲጀን መርመራ